فروغ فرخزاد، شاعر و مستندساز، یکی از مهمترین پیشگامان شعر نو نیمایی است. فروغ را بهعنوان شاعر بیپروایی میشناسند که در روزگاری که زنان زندگی اجتماعی محدودی داشتند، نگاه و احساسات و زبان زنانه را وارد ادبیات فارسی کرد. کتابهای «تولدی دیگر» و «ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد» از مهمترین آثار اوست.
فروغ فرخزاد کار شاعری خود را ابتدا در مکتب سخن آغاز کرد و بهعنوان شاعری چهارپارهساز و تشبیهگرا در مسیر شعر فریدون توللی گام برداشت. مجموعههای شعری اول فروغ متأثر از همان چهارچوب شعری است. در ادامه، فروغ فرخزاد در سرآغاز دههی 1340 از مکتب سخن فاصله میگیرد و به صف شاعران شعر نیمایی میپیوندد.
اما آنچه نقش فروغ فرخزاد را در تاریخ شعر فارسی درخشان کرده است، جسارت و سنتشکنیهای زبانی و حسی فروغ است. فروغ را یکی از بیپرواترین زنان شاعر ایرانی میدانند. به تعبیر فریدون رهنما، فروغ «میدانست که زیستن بالا رفتن است. و بههرحال توقف نکردن. میدانست آنچه مهم است نطفههای هستی است نه چرخهای پوسیده. اما میایستاد میجنگید… [البته] ریشهی دیگری در کار او هست؛ اینکه شعر او با همهی تأثیرهایی که از زندگی امروز و زمان دارد در جهت بسیار ژرف شعر کهن فارسی است؛ در جهت سنت آگاهیهای مستیآور. در جهت به دور ریختن پوست و یافتن هسته و معنی است.»
بهترین کتابهای فروغ فرخزاد
کتاب اسیر: 43 شعر (1313) این مجموعه که باعث شناخته شدن فروغ فرخزاد در عرصهی شاعری شد در قالبهای کلاسیک و غنایی سروده شد و با مقدمهی شجاعالدین شفا به چاپ رسید. شفا در مقدمهی این کتاب خبر از تولد نوعی زبان خاص در قالب «ادبیات شخصی» میدهد.
کتاب دیوار: 25 شعر (1335) اشعار این کتاب در ادامهی فضای شعری فروغ فرخزاد در مجموعهی اسیر و با دایرهی واژگانی مربوط به دنیای مادرانه و زنانه است. ولی در عین حال، از جسارت و بیپروایی بیشتری برخوردار است. «گناه»، یکی از جنجالیترین شعرهای سنتشکن فروغ، در این مجموعه به چاپ رسیده است.
کتاب عصیان: 17 شعر (1336) در این مجموعه شاهد چرخشی در شعر فروغ فرخزاد هستیم. نگرش فلسفی و چالشهای مذهبی جایگاه ویژهای در جهانبینی شعری فروغ مییابند. با این حال، این مجموعه، به لحاظ محتوایی و سبک شعری، پایان دورهی شعری اول فروغ فرخزاد است.
کتاب تولدی دیگر : شعر (1341) این کتاب یکی از مهمترین مجموعههای شعر نیمایی است. فروغ فرخزاد در این مجموعهی شعری زبان و جهانبینی بیهمتای خود را آفرید و زبان شعری او از منی فردی به منی اجتماعی رسید. این مجموعه با تیراژی بالای 3000 نسخه توسط انتشارات مروارید به چاپ رسید.
کتاب ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد : شامل 7 شعر (1342) یک مجموعهی ناتمام است که پنج سال پس از مرگ فروغ فرخزاد به چاپ رسید. در این اثر، وقوف شاعر به زنانگی و بسندگی این زنانگی کاملاً هویداست. در این مجموعه، بهلحاظ زبان شعری، تغییرات مشهودی را شاهد هستیم.
