۲۵ اسفند ۱۳۱۶ – ۱۶ خرداد ۱۳۷۹
هوشنگ گلشیری، ادیب و نویسندهی بزرگ و تأثیرگذار معاصر بود. او از نخستین داستاننویسان ایرانی بود که در نوشتههایش از تکنیکهای مدرن ادبی بهره گرفت. از میان مشهورترین کتابهای هوشنگ گلشیری میتوان به مجموعه داستان کوتاه «نیمه تاریک ماه» و رمانهای «شازده احتجاب» و «کریستین و کید» اشاره نمود.
هوشنگ گلشیری از انگشتشمار اسامی پرآوازه ادبیات داستانی معاصر ایران است اما نام او با جریان روشنفکری ایران نیز پیوندی ناگسستنی دارد. البته این به معنای نادیده گرفتن تأثیر بزرگ او در بدنه داستاننویسی فارسی در دهههای ۵۰ و ۶۰ خورشیدی نیست که این ۲ وجه او، یعنی گلشیریِ داستاننویس و گلشیریِ روشنفکر، ارتباطی تنگاتنگ و درهمتنیده دارند و آراء و رفتار او بهمثابه یک روشنفکر در برخوردش با امر داستان و ادبیات، آشکارا تجلی یافته است.
برخی از آثار هوشنگ گلشیری
ماحصل بیش از سه دهه فعالیت ادبی هوشنگ گلشیری، پنج مجموعه داستان، چند داستان بلند، هفت رمان، یک فیلمنامه، تعداد قابل توجهی مقالهی ادبی و چند اثر غیرداستانی دیگر است. بسیاری از آثار او (از قبیل داستان کوتاه مردی با کراوات سرخ، رمان شازده احتجاب و رمان آینههای دردار) به زبانهای مختلف ترجمه شدهاند. در ادامه، مروری مختصر بر برخی از بهترین کتابهای هوشنگ گلشیری خواهیم داشت:
کتاب شازده احتجاب : کتاب شازده احتجاب، نخستین رمان هوشنگ گلشیری و دومین کتاب اوست که نخستین بار در سال 1348 منتشر شد. او در این رمان، به روایت زندگی یکی از اعضای باقیماندهی خاندان قاجار با نام شازده احتجاب میپردازد؛ شازده احتجاب پس از آن که سقوط شکوه قاجار را با چشمان خود مشاهده نموده، حالا ضمن برخورداری از یک بیماری مزمن، تکوتنها در عمارتی بزرگ، روزهای خویش را در غم و ناراحتی سپری، و درمورد دوران گذشته خیالپردازی میکند. گلشیری این اثر را قبل از انتشار رسمی، در انجمن جنگ اصفهان خوانده بود. کتاب شازده احتجاب، اغلب به عنوان یکی از بهترین رمانهای تاریخ ادبیات داستانی ایران شناخته میشود.
کتاب کریستین و کید : هوشنگ گلشیری، کتاب کریستین و کید را برای نخستین بار در سال 1350 منتشر کرد. او در این رمان که از هفت داستان بههمپیوسته تشکیل شده است، دلبستگی زن انگلیسی متأهلی به نام کریستین به یک نویسندهی جوان را روایت میکند. این اثر در زمان انتشار برخلاف شازده احتجاب چندان مورد توجه قرار نگرفت، اما پس از گذشت سالها، حالا بسیاری کریستین و کید را از لحاظ ساختار و تکنینکهای داستاننویسی، یکی از بزرگترین رمانهای تاریخ ایران میدانند.
کتاب بره گمشده راعی: هوشنگ گلشیری در رمان بره گمشده راعی، زندگی معلم جوان و تنهایی به نام راعی را به تصویر میکشد. گلشیری در نظر داشت این کتاب را در سه دفتر منتشر کند، اما تنها موفق به انتشار نخستین دفتر آن با عنوان «تدفین زندگان» شد.
کتاب نیمه تاریک ماه : کتاب نیمه تاریک ماه، اکثر داستانهای کوتاه هوشنگ گلشیری را که از سال 1339 تا 1377 به نگارش رسانده بود شامل میشود. کتاب نیمه تاریک ماه به کوشش فرزانه طاهری، پس از مرگ نویسنده به چاپ رسید. طاهری داستانهای این اثر را بر اساس تاریخ نگارش آنها توسط نویسنده، مرتب کرده است.
